Luật cầu lông đơn: Sân, giao cầu và cách tính điểm dễ hiểu

Cầu lông đơn là trận đấu một chọi một trên một sân dài và hẹp: bạn dùng hết chiều dài sân nhưng chỉ dùng đường biên trong. Bạn giao cầu chéo, từ ô giao bên phải khi điểm của bạn là số chẵn và bên trái khi là số lẻ. Mỗi pha cầu đều tính một điểm, và người đầu tiên đạt 21 (hơn 2 điểm, tối đa 30) thắng ván.

Đó là bản tóm tắt. Bên dưới, Olaben giải thích từng luật bằng ngôn ngữ dễ hiểu, theo Luật Cầu lông chính thức của Liên đoàn Cầu lông Thế giới (BWF), để bạn bước vào sân biết chính xác đứng ở đâu, giao cầu thế nào và điều gì bị tính là lỗi.

Sân cầu lông đơn: Dài và hẹp

Sân cầu lông là cùng một hình chữ nhật cho đánh đơn và đánh đôi, nhưng các đường biên bạn dùng thì khác. Sân đầy đủ dài 13,4 m (44 ft) và rộng 6,1 m (20 ft). Trong đánh đơn, bạn dùng cả chiều dài nhưng chỉ dùng phần rộng hẹp hơn giới hạn bởi đường biên trong.

Khác biệt thực tế:

• Đường biên dọc: Trong đánh đơn, đường biên dọc trong là mép ngoài sân của bạn. Cầu rơi giữa đường biên trong và ngoài là ra ngoài. Dải biên đó (gọi là hành lang đôi) chỉ thuộc về đánh đôi.
• Đường cuối sân: Trong đánh đơn, đường biên cuối sân ở phía sau cùng có hiệu lực suốt pha cầu, kể cả khi giao cầu. Điều này ngược với đánh đôi, nơi cú giao phải rơi trước một đường cuối ngắn hơn.

Vậy nên sân đánh đơn cao và thon, còn sân đánh đôi ngắn và rộng (khi giao cầu) nhưng dùng hết chiều rộng trong các pha cầu.

Một mẹo nhớ nhanh: trong đánh đơn, hãy nghĩ “dài và mảnh.” Bạn bỏ đi các hành lang bên nhưng có thêm các góc cuối sân sâu. Nếu bạn còn đang học cách bố trí sân, xem luật cầu lông cơ bản để nắm toàn bộ sân từ đầu.

Luật giao cầu trong đánh đơn

Giao cầu là chỗ đánh đơn khác nhiều nhất so với những gì người mới hình dung. Hai điều quyết định bạn đứng đâu: điểm của chính bạn và việc cú giao luôn đi chéo.

Bạn đứng ở đâu. Điểm của bạn, không phải của đối thủ, quyết định ô giao cầu.

• Điểm chẵn (0, 2, 4, 6…): giao từ ô bên phải.
• Điểm lẻ (1, 3, 5, 7…): giao từ ô bên trái.

Vì bạn bắt đầu mỗi ván ở 0, cú giao đầu tiên của ván luôn từ bên phải. Mỗi lần bạn thắng điểm trên cú giao của mình, điểm đổi từ chẵn sang lẻ (hoặc ngược lại), nên bạn đổi bên và giao tiếp.

Cầu đi đâu. Cú giao đi chéo. Từ ô bên phải bạn giao sang bên phải của người nhận (đường chéo của bạn), và cầu phải rơi trong ô giao bóng vượt qua đường giao cầu ngắn và nằm trong biên đánh đơn.

Giao thế nào. BWF đặt ra giới hạn chặt cho động tác giao cầu:

• Cú giao phải là tay dưới. Tại thời điểm bạn chạm cầu, toàn bộ quả cầu phải ở dưới 1,15 m so với mặt sân (chiều cao cố định BWF áp dụng từ năm 2018).
• Cán vợt phải chỉ xuống dưới, và vợt phải chạm đế cầu trước.
• Cả hai chân phải có phần nào chạm sàn và đứng yên cho tới khi bạn đánh. Không đi bước, không nhảy, không giẫm vạch.
• Người nhận cũng phải đứng yên cho tới khi cú giao được đánh.

Khác với tennis, cầu lông chỉ cho bạn một cú giao. Không có lần thứ hai, nên một cú giao sạch và hợp lệ rất quan trọng. Cầm vợt thả lỏng sẽ giúp ích, vì vậy chúng tôi đã viết một hướng dẫn ngắn về cách cầm vợt cầu lông cơ bản.

Cách tính điểm: Rally tới 21

Cầu lông hiện đại dùng tính điểm rally, nên mỗi pha cầu đều có một điểm bất kể ai giao. Đây là thể thức BWF chuẩn hóa từ năm 2006, và là điều bạn thấy ở mọi giải đấu ngày nay.

Luật:

• Một trận đấu là thắng 2 trong 3 ván.
• Mỗi ván đánh tới 21 điểm.
• Bạn phải thắng cách 2 điểm. Ở 20 đều, tiếp tục cho tới khi một người dẫn 2 điểm.
• Điểm số có giới hạn 30. Ở 29 đều, điểm tiếp theo (điểm vàng) quyết định ván, nên người thắng đạt 30-29.
• Người thắng pha cầu ghi điểm và giao cầu tiếp. Nếu bạn thắng pha cầu trên cú giao của đối thủ, bạn lấy cả điểm lẫn quyền giao.

Bạn đổi sân sau mỗi ván. Ở ván ba quyết định, bạn cũng đổi sân khi điểm dẫn đầu chạm 11. Xem hướng dẫn chi tiết kèm ví dụ tại cách tính điểm cầu lông.

Các lỗi thường gặp trong đánh đơn

Một lỗi kết thúc pha cầu và trao điểm cho đối thủ. Những lỗi bạn hay gặp nhất:

• Cầu rơi ngoài sân. Trong đánh đơn nghĩa là ngoài biên dọc trong hoặc quá đường biên cuối sân.
• Cầu không qua lưới, hoặc chui qua hay dưới lưới.
• Lỗi giao cầu: chạm cầu trên 1,15 m, đầu vợt cao hơn tay, chân di chuyển hoặc giẫm vạch, hoặc giao sai ô (không chéo).
• Chạm lưới bằng vợt, người hay quần áo khi cầu đang trong cuộc.
• Với qua lưới để đánh cầu. Bạn được vung tiếp qua lưới, nhưng điểm chạm phải ở bên sân bạn.
• Đánh hai lần: cầu bị cùng một người đánh hai lần liên tiếp, hoặc cầu dừng và bị hất trên vợt.
• Đánh cầu trước khi cầu qua sân bạn bên lưới.
• Cầu chạm trần hoặc vật cố định (là lỗi theo luật hầu hết nhà thi đấu).

Chiến thuật đánh đơn cơ bản

Đánh đơn là trận đấu của không gian và thể lực. Bạn tự bao quát cả sân một mình, nên mục tiêu là buộc đối thủ phải di chuyển nhiều hơn bạn.

1. Di chuyển đối thủ. Đưa cầu tới bốn góc: đánh cao sâu ra sau, rồi bỏ nhỏ hoặc cài lưới phía trước. Mỗi lần họ chạy, bạn có thêm thời gian.
2. Trở về giữa sân. Sau mỗi cú đánh, di chuyển về vị trí giữa sân (gần trung tâm, hơi lùi sau đường giao cầu ngắn). Từ đó bạn tới mọi góc trong ít bước nhất.
3. Dùng hết chiều dài sân. Trong đánh đơn sân dài, nên một cú đánh cao sâu vào góc cuối là một trong những vũ khí tốt nhất. Nó đẩy đối thủ khỏi lưới và cài lại pha cầu khi bạn bị ép.
4. Giao cầu có chủ đích. Một cú giao cao và sâu ra sau là cú mở màn kinh điển của đánh đơn vì nó đẩy đối thủ ra sau và mở trống phần trước sân họ.
5. Chơi theo tỷ lệ. Những cú đánh ổn định, đặt cầu chính xác thắng nhiều điểm đánh đơn hơn là các cú đập phô diễn khiến bạn mất vị trí.

Bước chân tốt dựa trên kỹ thuật thả lỏng và lặp lại được. Hướng dẫn của chúng tôi về kỹ thuật cầu lông cơ bản cho người mới bao gồm cách cầm vợt, bước chân và cú vung giúp các chiến thuật này hiệu quả. Và nếu bạn chủ yếu chơi đôi, luật thay đổi, nên so sánh với hướng dẫn luật cầu lông đôi.

Trang phục thoải mái, co giãn cũng giúp ích. Xem sản phẩm bán chạy để chọn những món di chuyển cùng bạn qua từng cú lao và nhảy.

Câu hỏi thường gặp

Biên sân cầu lông đơn là gì?

Đánh đơn dùng hết chiều dài sân (13,4 m) nhưng chỉ dùng phần rộng giữa hai đường biên trong (5,18 m). Các hành lang bên ngoài là ngoài sân. Đường biên cuối sân có hiệu lực cho cả cú giao lẫn pha cầu, khác với đánh đôi.

Đánh đơn giao cầu từ bên phải hay bên trái?

Tùy điểm của bạn. Giao từ ô bên phải khi điểm chẵn (0, 2, 4…) và từ ô bên trái khi điểm lẻ (1, 3, 5…). Cú giao luôn đi chéo.

Cần bao nhiêu điểm để thắng một ván đánh đơn?

Bạn cần 21 điểm và phải thắng cách 2 điểm. Nếu tỷ số tới 29 đều, điểm tiếp theo (ở 30) thắng. Một trận là thắng 2 trong 3 ván.

Giao cầu được cao tới đâu?

Tại thời điểm chạm cầu, toàn bộ quả cầu phải ở dưới 1,15 m so với mặt sân. Chiều cao cố định này thay cho luật cũ “dưới xương sườn thấp nhất” từ năm 2018 để cú giao dễ phân định hơn.

Giao cầu trong đánh đơn có phải tay dưới không?

Đúng. Cú giao phải là tay dưới, cán vợt chỉ xuống, và bạn phải đánh đế cầu với cả hai chân đứng yên. Không được giao tay trên.

Cầu rơi trúng vạch có tính không?

Có. Cầu rơi trúng bất kỳ đường biên nào đều tính trong sân. Trong đánh đơn nghĩa là đường biên dọc trong và đường biên cuối sân.

Lời kết

Cầu lông đơn thưởng cho người hiểu sân và biết dùng sân. Nhớ biên sân dài và hẹp, giao từ bên khớp với điểm của bạn, và coi mỗi pha cầu là một điểm. Thêm di chuyển thông minh (kéo đối thủ đi, trở về giữa sân, dùng hết chiều dài) và luật không còn là thứ để học thuộc mà trở thành lợi thế. Khi bạn sẵn sàng chơi hết mình, hãy làm vậy trong trang phục theo kịp bạn: khám phá sản phẩm bán chạy của Olaben.