Trong cầu lông đánh đôi, mỗi bên có hai người chơi và dùng sân rộng hơn (hai vạch biên ngoài đều tính là trong sân), nhưng khi giao cầu lại phải đưa cầu vào một ô ngắn và vuông hơn. Bạn giao chéo từ ô bên phải khi điểm của đội mình chẵn, và từ ô bên trái khi lẻ. Mỗi ván đấu tới 21 điểm theo tính điểm rally, phải hơn 2 điểm, và điểm tối đa dừng ở 30.
Đó là bản tóm tắt nhanh. Phần khiến gần như mọi người mới bối rối là quy tắc xoay vòng khi giao cầu, nên bài viết này của Olaben sẽ đi từng bước, kèm sơ đồ sân bằng lời, một bảng so sánh giới hạn sân, danh sách lỗi và cách di chuyển thực sự giúp bạn thắng pha cầu. Mọi nội dung đều theo Luật Cầu lông hiện hành của Liên đoàn Cầu lông Thế giới (BWF). Nếu bạn hoàn toàn mới, hãy bắt đầu với luật cầu lông cơ bản rồi quay lại đây cho phần đánh đôi.
Sân đánh đôi: Rộng hơn khi đánh, ngắn hơn khi giao
Đây là điểm đặc biệt khiến đánh đôi khác đánh đơn. Trong lúc đánh cầu, bạn dùng toàn bộ chiều rộng sân, nên hai vạch biên ngoài (các hành lang đánh đôi) đều tính. Nhưng khi giao cầu, cầu phải rơi vào một ô vừa rộng vừa ngắn: phải qua vạch giao cầu ngắn và rơi trước vạch trong phía cuối sân, vạch này nằm cách vạch cuối sân khoảng 0,76 m (2,5 ft).
Vì vậy ô giao cầu đánh đôi là một hình chữ nhật mập và lùn, còn ô giao cầu đánh đơn thì cao và hẹp. Cùng một khung sân bên ngoài, nhưng vạch trong sân thay đổi tùy bạn đang làm gì.
|
Giới hạn sân |
Đánh đơn |
Đánh đôi |
|
Vạch biên khi đánh cầu |
Vạch biên trong (sân rộng 5,18 m / 17 ft) |
Vạch biên ngoài (sân rộng 6,1 m / 20 ft) |
|
Vạch cuối khi đánh cầu |
Vạch cuối sân (6,7 m / 22 ft mỗi bên tính từ lưới) |
Cùng vạch cuối sân |
|
Vạch giao cầu ngắn |
Cách lưới 1,98 m (6,5 ft) |
Như nhau |
|
Vạch giao cầu dài |
Vạch cuối sân |
Vạch trong, cách vạch cuối 0,76 m (2,5 ft) |
Lưới thì không đổi: cao 1,524 m (5 ft) ở giữa và 1,55 m (5 ft 1 in) ở hai cột. Muốn biết con số chính xác và vì sao chúng quan trọng, xem chiều cao lưới cầu lông chuẩn.
Luật giao cầu trong đánh đôi
Giao cầu là nơi luật đánh đôi nổi tiếng khó hiểu, nhưng logic rất nhất quán một khi bạn nhìn ra.
Bạn giao từ ô nào là do điểm của đội quyết định.
- Điểm chẵn (0, 2, 4, …): người giao đứng ở ô giao cầu bên phải.
- Điểm lẻ (1, 3, 5, …): người giao đứng ở ô giao cầu bên trái.
Cú giao luôn đi chéo. Từ ô bên phải bạn giao sang người đứng chéo ở ô phải của đối thủ; từ ô bên trái bạn giao sang ô trái của họ. Cầu phải đi tới trước, qua vạch giao cầu ngắn và rơi vào ô giao cầu rộng-ngắn nói trên.
Chỉ một lần giao, và mỗi lượt chỉ một người giao. Khác hệ thống cũ, luật rally hiện hành của BWF chỉ cho đội giao một lần giao cầu. Không còn “người giao thứ hai” chờ sẵn. Giao vào lưới hoặc ra ngoài ô là kết thúc pha cầu.
Động tác giao phải hợp lệ. Hai chân đặt trên sàn và trong ô giao cầu (không chạm vạch), toàn bộ quả cầu được đánh dưới độ cao 1,15 m tính từ mặt sân (mức cố định BWF áp dụng từ 2018), và cán vợt chúc xuống để đầu vợt thấp hơn tay lúc chạm cầu.
Chỉ người nhận đứng đúng ô chéo mới được đỡ giao. Đồng đội của người nhận phải đứng tránh và không được chạm cầu.
Quy tắc xoay vòng: Đây là phần nhiều người hiểu sai
Hãy đọc kỹ phần này, vì xoay vòng là thứ phân biệt người “biết luật” với người thật sự chơi gọn gàng.
Quy tắc một: chỉ đội đang giao mới đổi chỗ. Đội nhận cầu đứng yên. Không ai bên đội nhận đổi ô trái phải trong lúc chờ đỡ giao.
Quy tắc hai: đội bạn giữ quyền giao chừng nào còn thắng pha cầu, và vẫn là người đó giao. Khi đội bạn thắng một pha trên chính cú giao của mình, bạn ghi một điểm, rồi cũng người đó chuyển sang ô giao còn lại và giao tiếp. Vì người giao đổi ô, hai đồng đội đổi chỗ trái phải cho nhau. Điểm của bạn vừa từ chẵn sang lẻ (hoặc ngược lại), và quy tắc chẵn lẻ tự động cho biết ô giao tiếp theo.
Quy tắc ba: khi bạn thua pha cầu, không ai đổi chỗ. Quyền giao chuyển sang đội kia. Bạn và đồng đội đứng nguyên tại chỗ.
Quy tắc bốn: khi quyền giao quay lại đội bạn, điểm số quyết định ai giao. Người nào đang đứng đúng ô giao cầu ứng với điểm hiện tại (phải nếu chẵn, trái nếu lẻ) là người giao. Vì bạn không đổi chỗ trong lúc nhận cầu, nên có lúc là bạn giao, có lúc là đồng đội. Điều đó là bình thường và đúng luật.
Một ví dụ ngắn cho dễ hình dung:
- Điểm 0-0. Vận động viên A giao từ ô phải sang đối thủ C (chéo). Đồng đội B của A ở ô trái.
- Đội A thắng pha cầu: 1-0. Vẫn A giao nhưng giờ chuyển sang ô trái. A và B đổi chỗ, B giờ ở ô phải.
- Đội A thắng tiếp: 2-0. A chuyển lại ô phải để giao. A và B đổi chỗ lần nữa.
- Đội A thua pha cầu: vẫn 2-0, nhưng quyền giao sang đối thủ. Đội A không ai đổi chỗ. Người đối thủ đứng ở ô phải (điểm họ đang chẵn ở mức 0) giờ giao cầu.
Một khi bạn tin vào quy tắc chẵn lẻ (chẵn là phải, lẻ là trái) và nhớ rằng chỉ đội giao mới đổi chỗ, cả quy trình xoay vòng sẽ tự vận hành.
Tính điểm: Rally tới 21
Đánh đôi dùng cùng cách tính điểm rally như đánh đơn, nên mỗi pha cầu đều kết thúc bằng một điểm cho một bên, dù bên đó có giao hay không.
- Một trận là thắng 2 trong 3 ván.
- Mỗi ván chơi tới 21 điểm.
- Phải hơn 2 điểm. Ở 20-20, chơi tiếp cho tới khi một bên dẫn 2 điểm.
- Có mức trần cứng ở 30. Ở 29-29, điểm tiếp theo là điểm thắng, nên 30-29 kết thúc ván.
- Đổi sân sau mỗi ván. Trong ván thứ ba quyết định, còn đổi sân khi một đội đạt 11 điểm.
Muốn xem ví dụ cụ thể về deuce, mức trần và cách điểm số gắn với ô giao cầu, xem cách tính điểm cầu lông.
Các lỗi thường gặp khi đánh đôi
Một lỗi kết thúc pha cầu và trao điểm cho bên kia. Những lỗi bạn hay gặp trong đánh đôi:
- Lỗi giao cầu: chạm cầu trên 1,15 m, đầu vợt cao hơn tay lúc chạm, một chân nhấc lên hoặc chạm vạch khi giao, hoặc người nhận di chuyển trước khi cầu được đánh.
- Sai ô hoặc sai người giao/nhận: giao hoặc nhận từ ô không khớp với điểm số. Nếu bị phát hiện, sẽ được xử lý theo luật BWF và có thể mất pha cầu.
- Cầu ra ngoài: rơi ngoài vạch biên hoặc vạch cuối khi đánh, hoặc ngoài ô rộng-ngắn khi giao.
- Đánh hai lần hoặc chạm hai người: mỗi bên chỉ được chạm cầu một lần cho mỗi cú. Hai đồng đội không được cùng chạm cầu trong một cú đánh.
- Lỗi lưới: chạm lưới bằng vợt, người hay trang phục khi cầu đang trong cuộc, hoặc với vợt qua lưới đánh cầu trước khi cầu bay sang (được phép vung tay theo đà qua lưới sau khi đã chạm cầu hợp lệ ở bên mình).
- Chạm người hoặc trang phục: cầu chạm người chơi hay quần áo là lỗi của bên đó.
- Dính cầu (giữ hoặc hất): cầu nằm lại trên mặt vợt trong lúc đánh.
Vị trí đánh đôi: Song song vs trước-sau
Đánh đôi hay thực chất xoay quanh việc đội bạn đang ở hình nào trong hai hình, và chuyển giữa chúng nhanh ra sao.
Song song (phòng thủ). Khi đối thủ tấn công, nhất là đập cầu, bạn và đồng đội chia sân trái phải. Mỗi người giữ một nửa sân theo vạch biên, để đỡ được cú đập tới bên nào cũng được. Đây là thế phòng thủ.
Trước-sau (tấn công). Khi đội bạn tấn công, một người lên trên (lưới) và một người ở sau. Người sau săn cú đập và cú phông, còn người trước chồm lên vồ những cú trả yếu và cú bỏ nhỏ ở lưới. Đây là cách tạo áp lực và kết thúc điểm.
Chất kết dính là sự xoay vòng. Sau một cú giao thấp, người giao thường tiến lên giữ lưới còn đồng đội lùi xuống, đưa đội vào thế tấn công. Khi đội bạn bị ép phải phông cầu lên cao, bạn xoay về thế song song phòng thủ. Đọc được đội mình nên ở thế nào, và cùng nhau di chuyển tới đó, quan trọng hơn bất kỳ cú đánh mạnh đơn lẻ nào. Một cách cầm vợt cầu lông chắc chắn giúp bạn chuyển giữa cú chạm lưới và cú đánh cuối sân mà không phải đổi tay giữa pha cầu.
Nếu bạn cũng chơi đơn, hướng dẫn luật cầu lông đánh đơn của chúng tôi giải thích sân, giao cầu và chiến thuật thay đổi thế nào khi chỉ có một mình bạn.
Nên mặc gì khi đánh đôi
Đánh đôi nhanh, nhiều di chuyển ngang và dừng-chạy liên tục, nên bạn cần trang phục di chuyển cùng mình và không vướng víu trong những pha đôi công ở lưới. Áo thoáng thấm mồ hôi và quần short hoặc legging cho phép bạn lao xuống sâu là lựa chọn thực tế. Xem qua sản phẩm bán chạy của Olaben để tìm những món sẵn sàng cho sân đấu.
Câu hỏi thường gặp
Ai giao cầu trước trong đánh đôi?
Đội thắng tung đồng xu (hoặc xoay vợt) chọn giao, nhận, hoặc chọn sân. Ở 0-0 điểm của đội giao là chẵn, nên người giao được chọn đứng ở ô giao cầu bên phải và giao chéo.
Cả hai người có cùng giao cầu trong đánh đôi không?
Không phải trong cùng một lượt. Luật rally hiện hành của BWF chỉ cho mỗi bên một người giao cho mỗi lượt giao. Trong một ván cả hai đồng đội sẽ giao ở những thời điểm khác nhau, do điểm số và vị trí đứng khi quyền giao quay lại đội bạn quyết định.
Có được chạm cầu hai lần trong đánh đôi không?
Không. Mỗi bên chỉ được một lần chạm cho mỗi cú. Nếu hai đồng đội cùng chạm cầu trong một cú trả, đó là lỗi đánh hai lần.
Vạch biên có tính cho đánh đôi không?
Có, trong lúc đánh cầu. Toàn bộ vạch biên ngoài (hành lang đánh đôi) đều tính. Nơi duy nhất ô bị thu nhỏ là khi giao cầu, cầu phải rơi trước vạch trong, cách vạch cuối khoảng 0,76 m.
Đánh đôi chơi tới bao nhiêu điểm?
Mỗi ván tới 21 điểm theo tính điểm rally, hơn 2 điểm, với trần cứng ở 30. Một trận là thắng 2 trong 3 ván.
Đội nhận cầu có xoay vòng vị trí không?
Không. Chỉ đội đang giao mới đổi chỗ trái phải, và chỉ khi thắng một pha trên chính cú giao của mình. Đội nhận đứng yên cho tới khi giành được quyền giao.
